Dorota Strenkowska, nauczycielka kształcenia zintegrowanego, SP4 Zambrów
Wioletta Walasek, nauczycielka kształcenia zintegrowanego, SP4 Zambrów


"Jak organizujemy konkursy ortograficzne?"

Tradycją naszej szkoły stały się organizowane corocznie konkursy ortograficzne. Uczniowie klas I-III i ich wychowawczynie z ochotą przygotowują się do zmagań konkursowych.
Ideą konkursu jest promowanie poprawnej polszczyzny, rozbudzanie motywacji do pogłębiania wiedzy i umiejętności ortograficznych. Uczestnicy mają możliwość sprawdzenia, w jakim stopniu udało im się opanować zasady ortografii i wziąć udział w sportowej rywalizacji. Przecież każdy z nich lubi bawić się, współzawodniczyć z innymi- nawet jeśli jest to "ortograficzne łamanie głowy".
Uczestnicy nie piszą dyktanda, tylko rozwiązują różnorodne zadania testowe. Forma ta sprawdziła się w naszej szkole i jest lubiana przez wszystkich. W teście dzieci uzupełniają tekst z lukami, rozwiązują krzyżówki, muszą wykazać się umiejętnością sformułowania zasady ortograficznej. Każde zadanie, w odróżnieniu od dyktanda, wykonują w swoim tempie, mogą wracać do poprzednich poleceń, mają czas na zastanowienie się. Ta forma podoba się zarówno uczniom jak i nauczycielom. Co ważne - pozwala na obiektywne sprawdzenie testów przez komisję konkursową. Testy są zróżnicowane dla poszczególnych ciągów klasowych i nie takie łatwe. Musimy jednak pamiętać, że rywalizują ze sobą najlepsi uczniowie. Mimo to, często zdarza się, iż są oni tak dobrze przygotowani do konkursu, że organizatorzy mają problem z wyłonieniem zwycięzców. Nauczeni doświadczeniem wiemy, iż należy przygotowywać zadania dodatkowe. Wykorzystujemy w tym celu teksty z lukami, ciekawe, śmieszne wierszyki ortograficzne. Roi się w nich od pułapek, ale przecież mają one wyłonić mistrza.
Zainteresowanie konkursem i jego ideą było tak duże, a nasze doświadczenia tak bogate, że postanowiłyśmy wykorzystać je na szerszym polu. W roku szkolnym 2001/2002 podjęłyśmy się organizacji I Zambrowskiego Konkursu Ortograficznego. Chciałyśmy skonfrontować wiedzę naszych uczniów z wiedzą dzieci z innych szkół w naszym mieście, a także motywować innych do poszerzenia umiejętności ortograficznych.
Konkurs cieszył się dużą popularnością. Jesteśmy przekonane, że podejmiemy się trudu jego organizacji w latach następnych.
Poniżej zamieszczamy wzory testów dla poszczególnych klas oraz przykładowe zadanie dodatkowe. Wszystkim, którzy zechcą skorzystać z naszych doświadczeń i propozycji życzymy sukcesów.

Konkurs ortograficzny
Klasa I
  1. Napisz swoje imię i nazwisko.

  2. ............................................................................................
  3. Napisz nazwy 3 miast Polski.

  4. ............................................................................................
  5. Uzupełnij luki w wyrazach literami: ó, u, h, ch, ż, rz.
    ....ania jest dobrą c...rką. ....ętnie pomaga mam...si.
    Ju... zrobiła po...ądek na p...łce. Wstawiła do wazonu
    ż...łte i białe r...że. Teraz robi ...erbatę dla babci.
  6. W miejsce kropek wpisz brakującą literę.
    ż - rz
    g...yby,  ły...ka,  bu...a,  wa...ywa,  ka...dy,  kole...anka,  o...eł,  dwo...ec
    ó - u
    og...rek,  k...ra,  ż...łtko,  t...lipan, ogr...d,  pr...ba,  kap...sta
    h - ch
    ...arcerz,  ...usteczka,  ...umor,  samo...ód,  ...otel,  ...ory,  ...ałas,  orze...
  7. Rozwiąż krzyżówkę. Odczytaj hasło i zapisz je pod krzyżówką.
    1. Ulepiła pod dachem gniazdka połowę
      i już ćwierka wesoło, że mieszkanie gotowe.
    2. Z gór strumykiem spływa, przy morzu ogromna bywa.
    3. Bywa pąsowa, biała, różowa,
      a mówią o niej "kwiatów królowa"
    4. Podłoga gładka jak kryształ,
      na nią Agatka z łyżwami przyszła.
    5. Z niej w szkole i w domu nauczysz się wiele.
      Szanuj ją i kochaj, jest twoim przyjacielem.
    6. Sterczy w ścianie w belce,
      dźwig ma go bardzo duży.
      Jest nam użyteczny,
      do wieszania służy.

  8. 1 j a s k ó ł k a
          2 r z e k a
        3 r ó ż a    
          4 l ó d    
      5 k s i ą ż k a
      6 h a k        
    Hasło: ....................................................
Konkurs ortograficzny
Klasa II
  1. Napisz swoje imię i nazwisko

  2. ..........................................................................................
  3. Napisz nazwy 2 rzek i 2 miast Polski

  4. ..........................................................................................
  5. Uzupełnij luki w wyrazach literami: ó, u, h, ch, ż, rz,
  6. Zbli...ają się wakacje. Dzieci wyje...dżają w g...ry lub nad mo...e. J...zek i ...ania odprowadzą koleg...w na dwo...ec. Oni sami wyjadą do cioci na wieś. Zamieszkają nad ...eką. Będą ...odzić do lasu i zbierać czarne jag...dki i g...yby. Z w...jkiem będą te... pływać łódką po rzece. Pomogą cioci robić po...ądki w ogr...dku i na podw...rku.
  7. W miejsce kropek wpisz brakującą literę.

  8. ż - rz
    bu...a,  ...mija,  ksią...ka,  maryna..., ko...eń,  g...ądka, ...aba,  wstą...ka,  rowe...ysta,  Kata...yna
    ó - u
    r...wnanie,  prac...je,  leśnicz...wka,  z...pa,  b...rak,  dzi...ra,  k...zka,  ...semka,  sk...ra,  t...lipany
  9. Rozwiąż krzyżówkę. Odczytaj hasło i zapisz je pod krzyżówką.
    1. Ubranie ptaków.
    2. Jesz w nim zupę.
    3. Trujące lub jadalne.
    4. Kolor słońca.
    5. Lubisz się w niej kąpać latem.
    6. Rosną w nim warzywa, kwiaty.
    7. Iglaste lub liściaste.
    8. Kwiat z kolcami.

            1 p i ó r a  
    2 t a l e r z        
        3 g r z y b y    
    4 ż ó ł t y          
            5 r z e k a  
            6 o g r ó d  
            7 d r z e w a
      8 r ó ż a          
    Hasło: ..........................................................
  10. Z podanych sylab ułóż 5 wyrazów i wpisz brakujące litery.

  11. samo-  odku-  prze-  jas-  ma-
    -...acz  -ch...d  -k...łka  -pi...rka  -k...wka
Konkurs ortograficzny
Klasa III
  1. Napisz swoje imię i nazwisko.

  2. ..........................................................................................
  3. Zapisz nazwy trzech kontynentów.

  4. ..........................................................................................
  5. Uzupełnij luki w wyrazach wpisując odpowiednie litery: ó, u, ż, rz, h, ch.

  6. Cię...ko jest p...enosić worki z pł...tna wypełnione po b...egi p...enicą i ....ytem. A je...eli do tego do...odzą d...że kosze z b...oskwiniami albo o...echami, to jest to ...eczywiście tr...dne. Nie m...wię, że niewykonalne, ale niejeden tęgi ...łop nie mo...e sobie za nic z tym cię...arem poradzić. T...eba bardzo uwa...ać przy za...ucaniu pak...nku na plecy. P...źniej nale...y p...enieść go po bardzo stromych s...odach na najwy...sze piętro wie...y.
  7. W miejsce kropek wpisz brakującą literę.

  8. ż-rz
    ma...enie  przera...ony  ....arówka  gara....
    ó-u

    ak...rat  szczeg...lny  war...nek  kr...k
    h-ch

    ...istoria  ...rupki  ropu...a  gro....ówka
  9. Wpisz brakującą literę i napisz jaką zasadę ortograficzną zastosowałeś.

  10. samoch...d -..........................................................................
    pieka... -...........................................................................
    k...yż -...........................................................................
    opis...je -...........................................................................
    w...ystko -...........................................................................
    powa...ny -...........................................................................
    rat...nek -...........................................................................
    bła...y -...........................................................................
  11. Rozwiąż krzyżówkę. Odczytaj hasło i zapisz je pod krzyżówką.
    1. Chociaż to nie budzik, rankiem ludzi budzi.
    2. Coś z architekta ma i coś z drwala,
      żeby wznieść tamę, drzewa obala.
    3. Na końcu żyłki.
    4. Zanim się w teatrze zacznie przedstawienie,
      co się musi najpierw rozsunąć na scenie?
    5. Na pięciu wąskich liniach dużo różnych, czarnych znaków.
      W nich zaklęta melodyjka dla muzyków i śpiewaków.
    6. Kiedy je zepsujesz nic nie uprasujesz.
    7. Często z błyskawicami i piorunami.
    8. Za pociągnięciem smyczka,
      płynie z nich muzyczka.
    9. Dawnymi czasy tatarska strzała jego melodię nagle przerwała.
    10. Strzeże naszych granic.
        1 k o g u t    
      2 b ó b r        
          3 h a c z y k
      4 k u r t y n a  
          5 n u t y    
        6 ż e l a z k o
    7 b u r z a        
8 s k r z y p c e      
        9 h e j n a ł  
  10 ż o ł n i e r z    
Hasło:.....................................................................

Zadanie dodatkowe.

Mój Profeso...e!
Oczy mam mokre
Fatalnie dla mnie kończy się okres-
Pięć dw...j z polskiego. Dwie z wypracowań,
A t..y z dyktanda. Wprost boli głowa.
Na nic starania. R...bel i wr...bel
Ciągle czy...ają na moją zgubę.
Ż...k, ż...łw, p...łk, p...łka, cz...łno i cz...ły-
Te mi, doprawdy, życie zatruły.
Ot, tak na co dzień rzecz niby łatwa;
Wiem, gdy ktoś pyta, lecz wszystko gmatwam
Podczas klas...wek. Podobne sł...wka,
Jak: ...ądać, ...ądzić, sk...wka, zas...wka,
Je... oraz Je...y, pom..r i m...rek,
...yży i ...oży o gęsią sk...rę
Mnie przyprawiają. Błagam o pomoc.
M...j Profeso...e, Panu wiadomo,
Jakich k...racja wymaga lekarstw.
W Panu nadzieja! Z ufnością czekam.
Wraz ze mną inni, co piszą słabo.
Niech Pan pomo...e.